Owczarek Szetlandzki to idealny pies rodzinny. Jest bardzo mądry i oddany swemu Panu. Nie wykazuje tendencji do dominacji, dlatego też jest wspaniałym przyjacielem dzieci. Z łatwością przystosowuje sie do codziennego trybu życia członków rodziny.  To typowa 'przylepa', które nie odstępowałaby właściciela na krok. Sheltie bacznie obserwuje ludzkie zachowania i potrafią wyczuć panujący w danym momencie nastrój. Odnajduje sie w każdym środowisku pod warunkiem, że wytworzy się wokół niego atmosferę zaufania i przyjaźni.  Potrzebuje kontaktu z człowiekiem i w żadnym razie nie powinna go nabywać osoba, która nie jest w stanie poświęcić mu czasu. On chce czuć się potrzebny, rodzinę, u której mieszka traktuje jak własną-psią. Bardzo lubi być w centrum zainteresowania, lubi gdy się go głaska i z nim rozmawia. Sprawdza się więc jako kompan w zabawach z dziećmi, jak również jako towarzysz osoby starszej lub samotnej, które zapewnią mu dużo swej uwagi. Odsunięty na boczny tor, zostawiony samemu sobie stanie się apatyczny.

Sheltie jest bardzo inteligentny i otwarty na ludzi, toteż świetnie się szkoli. Z nauką nie ma najmniejszych problemów, nawet dziecko jest w stanie go ułożyć. Trzeba być jednak delikatnym i wyrozumiałym w stosunku do niego. Nie należy postępować zbyt surowo i w żadnym przypadku używać przemocy. (Więcej przeczytasz w dziale Szkolenie)

Sheltie zachował swój pierwotny charakter, ma zadziorność szpica i w żadnym razie nie jest psem zabawką. Bywa niezależny i zna swoją wartość. Do obcych osób podchodzi nieufnie i z rezerwą. Jest bardzo czujny, stąd doskonale sprawdza się jako stróż. Potrafi ostrzec przed niebezpieczeństwem  Potrafi również zaciekle bronić swojego Pana przed zagrożeniem ze strony osób trzecich, zasłaniając go swym małym ciałkiem, a w razie konieczności potrafi nawet ugryźć. Niestety ze względy na niewielkie rozmiary nie może być używany w policji. Sheltie niczemu ani nikomu obcemu nie 'przepuści', da o sobie znać i wszystko obszczeka, nie na darmo był przecież używany jako pies zagrodowy. Umiejętnie prowadzony nie jest jednak uciążliwy. Choć wizualnie jest podobny do collie długowłosego (przyp. to właśnie ze względu na ten fakt często nazywany jest miniaturką collie lub po prostu 'mini collie' ), to pod względem osobowości nie przypomina dużego kuzyna.

Sheltie mimo swego żywego usposobienia i temperamentu, ma bardzo delikatną psychiką, którą można łatwo zepsuć. Należy więc postępować z nim w sposób bardzo rozważny i umiejętny (więcej na ten temat w Abc...-Wychowanie)