Owczarek Szetlandzki („Sheltie”) – jak wskazuje jego nazwa pochodzi z Wysp Szetlandzkich, które są położone na morzach pomiędzy Szkocją a Norwegią. Jego przodek wywodzi się najprawdopodobniej ze skandynawskich psów pracujących, a mianowicie norweskiego buhunda czy psa islandzkiego. Nordyccy osadnicy sprowadzali je do swoich małych owiec, krów i koni.

Kiedy zaczęto przywozić na Wyspy większe owce ze Szkocji, towarzyszyły im collie, najprawdopodobniej przodkowie współczesnego collie długowłosego oraz border collie. Miejscowe psy były krzyżowane ze szkockimi importami, jak również ze wcześniej wspomnianym psami islandzkimi oraz z grenlandzkimi yakki, psami przywożonymi na statkach rybackich. Nie ma wątpliwości, że wieśniacy kojarzyli swoje suki z najlepszymi importowanymi psami pasterskimi. Wyspiarze nie przywiązywali więc zbyt dużej wagi do wyglądu. Sytuacja uległa zmianie, kiedy to na początku XIX wieku zaczęła rozwijać się turystyka, i kiedy to jedną z „pamiątek” z Wysp stał się mały, puszysty piesek. Ze sprzedaży zaczęto czerpać zyski i to też stało się powodem rozmnażania wszystkiego, co małe i puszyste. Hodowcy starali się uatrakcyjnić wygląd swoich psów poprzez kojarzenie ich z innymi karłowatymi rasami: małymi szpicami, kontynentalnym miniaturowymi spanielami – pomeranianami, czy king charles spanielami. Toonie, bo tak zwano te pieski, wyglądały trochę jak papillony. Niektóre miały krótkie nogi, co mogłoby świadczyć, że do hodowli użyto również walijski corgi.

Pod koniec XIX wieku i we wczesnych latach XX-tych zaczęto sobie uświadamiać, że oryginalna rasa zaczyna zanikać. By odzyskać oryginalny typ zaczęto krzyżować wyspiarkie pieski ze szkockimi collie, w miarę możliwości tymi najlepszymi, wystawowymi (na marginesie warto wspomnieć, że szkocki collie końca XIX wieku, różnił się znacznie od współczesnego, jakiego można zobaczyć na wystawie). Byli również zwolennicy innego rozwiązania zachowania rasy, a mianowicie poprzez selekcję okazów najbardziej przypominających stary wyspiarski typ. Istniała jeszcze trzecia grupa ludzi, którym nie zależało na oryginalnym typie, lecz na rozmnażaniu małych, puszystych zwierząt domowych. Przedstawiciele tych „grup” były pokazywane na różnego rodzaju pokazach w pierwszej dekadzie wieku, przed Pierwszą Wojną Światową. Jednakże powstały 23.11.1908 roku w Lerwick pierwszy klub rasy (‘Shetland Collie Club’) opowiedział się za pierwszą praktyką, a więc za krzyżowaniem tonnies z małym owczarkiem collie (znacznie mniejszym niż obecnie), a rasa otrzymała nazwę Shetland Collie. W 1914 roku hodowcy collie zaczęli ostro protestować przeciwko nazwie Shetland Collie, to też było przyczyną zmiany nazwy rasy. Od 18.maja 1914 nazwa oficjalnie została zmieniona na Shetland Sheepdog (Owczarek Szetlandzki).

The Shetland Sheepdog ('Sheltie') as the name implies is indigenous to the Shetland Islands, which lie in seas between Scotland and Norway. The original stock probably consisted of Scandinavian herding dogs from the same stock as the Norwegian Buhund or the Icelandic dog. The original Norse settlers brought along their dogs as well as their small sheep, cows and horses.

When larger sheep began to be imported to the Islands from Scotland, it is reasonable to assume that they were accompanied by working collies related to the ancestors of the modern Rough Collie and the Border Collie. Earlier importations of Scottish dogs may have been made by the islanders. Crosses were also made to dogs off the fishing fleets, with the Icelandic dog and the Greenland Yakki dog being particularly mentioned. No doubt the crofters bred some of their bitches to what they considered the best of the imported herding dogs. The situation was changed when tourism became important to the Island economy during the 19th century, and one of the things the Islanders found they could sell to the tourists was their little dogs. Tourists liked little, fluffy mites. Many of the Islanders began breeding to anything small and fluffy, they crossed their dogs with small spitz and continental dwarf spaniels , eg. Pomeraneans or Prince Charles Spaniel. A number of the early dogs (they called ‘Toonies’) looked suspiciously like Papillions. Some were very short-legged and could have had Welsh Corgi ancestry.

Crosses with Collies, possibly including show Collies, began to be made on the Islands at that time in an effort to recover the original type. (Note that the Collie at the end of the 19th century was not the same Collie we see at shows today). Other supporters argued that improvement in type could legitimately be made only by selection of those specimens showing the best of the old Island type. A third group existed, though not often referred to, that continued to breed for small size and pretty, fluffy pets. Shelties of all three types were exhibited through the first decade of the century, World War I. In Lerwick by 23.11.1908 was started ‘The Shetland Collie Club’ and the first practice (crossing the Toonies with small rough Collie) accepted at the time by Club. The breed was called Shetland Collie. In 1914, to accommodate objections by Collie fanciers, the Shetland Collie was officially renamed the Shetland Sheepdog (14. May 1914).